Schietoefening Fort Aagtendijk

Over militairen en burgers die gewerkt hebben in de Stelling. En hun tactiek, wapens, munitie, uniform, materieel etc.
mhil
Generaal
Berichten: 584
Lid geworden op: 01 Mar 2009 14:24
Fort of organisatie: sector Zaandam
Locatie: Beverwijk

Re: Schietoefening Fort Aagtendijk

Berichtdoor mhil » 30 Jul 2018 21:28

1899 Oefenterrein Kagerweg eo te Beverwijk.jpg

Als je alle kranten, foto's en artikelen op een rijtje zet ontstaat een aardig beeld hoe het er aan toe moet zijn gegaan in september 1899.

Het aantal manschappen dat zou deelnemen bedroeg aanvankelijk zo'n 4000 man. Als gevolg van het slechte weer zijn het er uiteindelijk zo'n 1500 geweest. Er zijn op verschillende dagen oefeningen gehouden door verschillende eenheden waaronder avond en nacht oefeningen. Het hoogtepunt van de oefeningen was ten tijde van het bezoek van Koningin Wilhelmina en prinses Emma aan het fort St Aagtendijk.
Het terrein strekte zich uit van Fort ten noorden van Spaandam tot en met Fort Veldhuis een strook van circa 12 kilometer. De forten St Aagtendijk, Zuidwijkermeer en Velsen waren steunpunten met daartussen verschillende batterijen.

Generale staf
De generale staf was gevestigd op fort Velsen. Tijdens het bezoek van Koningin bevonden de hoogwaardigheid bekleders zich op fort Velsen.

Gen. maj. J.G.F. van Houtum ,toegevoegd maj. F. Van Hasselt (art)
lt. kol. W.G.L.T.F. van Hoogenhuyze chef generale staf ,toegevoegd lt W.F. de Reede (inf)
Kapt. T.W.A. baron van Asbeck adjudant chef van den staf
1e lt J.A.J. Smit adjudant (infanterie) ,toegevoegd kol. art. W.B.J. Westhoff (art)
Kapt A.N.J. Fabius (artillerie)
1e lt W.M. Engelberts (artillerie)
Kol. F.M. van Panthaleon baron van Eck (genie)
Kapt. S.C. Holland (infanterie)


Verdediger
Staf : Majoor der infanterie jhr. Van der Wijck uit Den Bosch
Hoofdkwartier : Assendelft

Manschappen :
7 compagnieën vesting artillerie
3 bataljons infanterie - Fort Aagtendijk 1 compagnie 6e regt infanterie o.l.v. Kapt Olree
met ondersteuning van 1e lt der artillerie K.A. Pfeiffer
- Fort Velsen 1 compagnie 3e regt infanterie o.l.v. Kapt Langeroep

Detachementen genie, pontonniers geneeskundigendienst

Eten werd ter plaatse gekookt in kampkeukens en drinkwater werd bewaard in ijzeren ketels van de Marine.
Verblijf van de troepen was in tenten omdat gedekt opgestelde barakken duurder zijn. Tenten zijn westwaarts nabij de Assendelftschen Zeedijk verspreid. Manschappen tussenbatterijen verblijven in zelf vervaardigde bomvrije dekkingen bestaande uit golfplaten en zand. Te bouwen tussenbatterijen, verbindingen, versperringen, aanvoerbanen en inrichting van logies in de voorbereidingsperiode 11-25 september.
1908 Onze Land- en Zeemacht infanterie in het kamp; opslaan der kampementen.jpg
1908 Onze Land- en Zeemacht infanterie in het kamp; opslaan der kampementen.jpg (13.94 KiB) 2046 keer bekeken

1908 Onze Land- en Zeemacht, Infanterie in het kamp, schoonmaken keuken-materiaal.jpg
1908 Onze Land- en Zeemacht, Infanterie in het kamp, schoonmaken keuken-materiaal.jpg (34.52 KiB) 2046 keer bekeken


Op vrijdag 23 september heeft generaal Van Houtum een uitgebreid overleg met de minister van Oorlog. Hierop werd besloten de kampementen Aurora aan de Noorderweg en Hagenoeg (Nagenoeg ? ) aan de Kagerweg te ontruimen en de troepen elders onder te brengen.
De 2e, 3e, 6e, 9e, en 10e compagnie van het 2e regiment vestingartillerie werden ondergebracht te Beverwijk. De 4e compagnie op fort Velsen en het 7e grotendeels in Velsen.
Het 2e Regiment van de Vesting artillerie is in 1848 opgericht en telde 12 compagnieën telde en was speciaal bestemd voor het bezetten van de Stelling Amsterdam, het 4e Regiment kreeg later tot taak de kustverdediging te bemannen.

Op de forten St. Aagtendijk en Zuidwijkermeer is al een compagnie infanterie gevestigd. In de loodsen bij genoemde forten zijn eveneens elk een compagnie gelegerd.

Aanvallende partij
Staf : Majoor A.G.K. van Lijnden vesting artillerie Naarden
Hoofdkwartier : te Beverwijk naar goeddunken van de bevelvoerende officier

Manschappen :
1 compagnie vesting artillerie
3 bataljons infanterie
2 batterijen veldartillerie
Detachementen genie, pontonniers geneeskundigendienst

Bronnen:
http://www.delpher.nl
http://www.hetgeheugenvannederland.nl

18990912 Haarlemsch Dagblad
18990925 Haarlemsch Dagblad
18991002 Haarlemsch Dagblad
18990924 De Zaanstreek, Algemeen Nieuws- en Advertentieblad
18991002 Deventer Dagblad
militaire spectator 1979-0219-01-0057 Van burcht tot Waterlinie

mhil
Generaal
Berichten: 584
Lid geworden op: 01 Mar 2009 14:24
Fort of organisatie: sector Zaandam
Locatie: Beverwijk

Re: Schietoefening Fort Aagtendijk

Berichtdoor mhil » 31 Jul 2018 21:56

Klein deel van de troepen is gelegerd ten zuidwesten van het Noordzeekanaal in den Spaarndammerpolder bij boerderij Pandjie (Maleis voor dekseltje) van Van Gulpen en is op de oude kaart uit 1900 terug te vinden. De huidige boerderij is gevestigd aan de Spaandammerweg 3 te Velsen en dateert uit 1926. De boerderij is opgetrokken uit materialen van 2 eerdere boerderijen die als gevolg van de verbreding van het Noordzeekanaal zijn afgebroken. De boerderij is gelegen precies aan de overzijde van het kanaal waar de Assendelfsche Zeedijk begint alwaar een Decauville spoorbaantje was gelegen ter bevoorrading van de troepen in het oefengebied.
1899 Oefenterrein Spaarndammerpolder Noordzeekanaal.jpg (2).png

Troepen ten noorden van het Noordzeekanaal worden onderhouden door een detachement pontonniers met de gekoppelde pontons (https://nl.wikipedia.org/wiki/Pontonnier ). Ook waren er Stoombarkassen aanwezig. Op bijgaand plaatje zijn de gekoppelde pontons te zien als ook een stoombarkas.
19160216 korps pontonniers Dordrecht overtocht munitietrein.jpg

1911 Stoombarkas 41 voet maritiemdigitaal.jpg

Bron:
http://www.regionaalarchiefdordrecht.nl
http://www.delpher.nl
http://www.maritiemdigitaal.nl
18990925 Haarlemsch Dagblad

mhil
Generaal
Berichten: 584
Lid geworden op: 01 Mar 2009 14:24
Fort of organisatie: sector Zaandam
Locatie: Beverwijk

Re: Schietoefening Fort Aagtendijk

Berichtdoor mhil » 24 Aug 2018 18:17

18990725 Algemeen Handelsblad deelnemende troepen Oefening Stelling Amsterdam.jpg

Bijgaand artikel gaat in op de troepenopbouw gedurende de oefeningen en geeft weer meer invulling aan het geheel.

Bron: http://www.delpher.nl

mhil
Generaal
Berichten: 584
Lid geworden op: 01 Mar 2009 14:24
Fort of organisatie: sector Zaandam
Locatie: Beverwijk

Re: Schietoefening Fort Aagtendijk

Berichtdoor mhil » 26 Aug 2018 13:06

Wat informatie van de loc aan de Assendelverzeedijk doorgestuurd aan de heer Henk Kolkman kenner op het gebied van smalsporen.
Gevraagd of hij meer informatie heeft over betreffende locomotief....Hij (de loc dus) blijkt ouder dan eerder gedacht.
Onderstaand zijn reactie:
Deutz 23530 (en Deutz23531) zijn volgens de Deutz leverlijst in 1939 gebouwde diesellocs van het type OME 117 F, met een spoorwijdte van 600 mm. Ze zijn beiden geleverd aan de firma Spoorijzer in Delft. Spoorijzer was zowel importeur als verhuurder. Het verhuurpark omvatte onder andere tientallen Deutz locs. Het is onbekend of bedoelde locs in het verhuurpark zijn opgenomen dan wel aan een klant zijn geleverd.
De loc op uw foto is inderdaad OME 117 F. Dat het een Deutz is blijkt onder andere uit de ronde koppelstangen. Typerend voor de OME 117 was een luchtinlaatfilter bovenop de motorkap (zie de bijgevoegde foto). Dat luchtfilter is niet op uw foto te zien. Daarom is de loc waarschijnlijk van een nieuwe motor voorzien.

De Deutz OME 117 F had standaard geen cabine. Spoorijzer heeft in de jaren 1950 veel Deutz locs van een nieuwe Deutz dieselmotor en van een cabine voorzien. Die nieuwe Deutz motoren hadden veel hogere motornummers dan 2100 en de cabines hadden één grote voorruit. De ombouw zal daarom niet door Spoorijzer zijn uitgevoerd. Het ligt (gezien de waarneming Werkspoor NV Amsterdam 1959) voor de hand dat Werkspoor dit gedaan heeft, maar bij mijn weten hield Werkspoor zich niet met dit soort activiteiten bezig. Motornummer 2100 van de nieuwe motor zou heel goed kunnen slaan op een motor van SaMoFa in Harderwijk.


De huidige eigenaar gaf aan dat de loc zo'n 15 jaar geleden is gekocht van een man in Koog a/d Zaan die woonde tussen de provinciale weg en de spoorlijn voorbij Koog richting Zaanstad.

Meer informatie over smalspoor zie http://www.industriespoor.nl/index.htm

mhil
Generaal
Berichten: 584
Lid geworden op: 01 Mar 2009 14:24
Fort of organisatie: sector Zaandam
Locatie: Beverwijk

Re: Schietoefening Fort Aagtendijk

Berichtdoor mhil » 29 Aug 2018 21:13

18990331 Arnhemsche courant deelname troepen en troepenopbouw oefening St Aagtendijk.jpg

Vergelijkbaar bericht als in het Algemeen Handelsblad maar dan met vermelding van aantallen pontonniers en genietroepen....

mhil
Generaal
Berichten: 584
Lid geworden op: 01 Mar 2009 14:24
Fort of organisatie: sector Zaandam
Locatie: Beverwijk

Re: Schietoefening Fort Aagtendijk

Berichtdoor mhil » 02 Sep 2018 10:13

Smalspoor heeft aan de voet van de Assendelverzeedijk gelegen....
viewtopic.php?f=8&t=1600&p=3887&hilit=smalspoor#p3887

mhil
Generaal
Berichten: 584
Lid geworden op: 01 Mar 2009 14:24
Fort of organisatie: sector Zaandam
Locatie: Beverwijk

Re: Schietoefening Fort Aagtendijk

Berichtdoor mhil » 02 Sep 2018 21:29

In het overzicht van deelnemende troepen wordt melding gemaakt van deelname van een detachement trein....
Zoeken op deze trefwoorden levert niet veel op. Wat voor de hand ligt is deelname van een minderbekende en inmiddels opgeheven eenheid Spoorwegtroepen dat onderdeel uitmaakte van de genietroepen.
1900 Spoorwegtroepen in een kampement in de Biltse Duinen bij een toegangspoort met de tekst Spoorweg-compagnie..jpg
1900 Militairen van de Spoorwegcompagnie leggen een drijvende brug aan..jpg
1900 Spoorwegtroepen op een spoorbrug in de omgeving van de Biltse Duinen Kamp van Zeist..jpg

Het detachement trein is ongewijfeld ingezet geworden bij de aanleg, bediening en onderhoud van de Decauvillebaan aan de Assendelverdijk.

In het artikel "Schoolcompagnie Spoorwegtroepen van het eerste regiment genietroepen" geschreven door J.J. Lindeboom d.d. 4 augustus 1934 staat de historie beschreven waarbij ook duidelijk wordt dat er verschillende namen in de loop der tijd zijn gevoerd.
Zie http://www.industriespoor.nl/Spoorwegtr ... nT1936.pdf

Bron:
http://www.nimh-beeldbank.defensie.nl
http://www.industriespoor.nl

Gebruikersavatar
Rene Ros
Opzichter van Etiquette
Berichten: 2094
Lid geworden op: 22 Jul 2006 15:09
Fort of organisatie: Doc. Stelling van Amsterdam
Locatie: Weesp
Contact:

Re: Schietoefening Fort Aagtendijk

Berichtdoor Rene Ros » 02 Sep 2018 21:32

Een trein betekende in die tijd wat anders, meer zoals wij nu colonne gebruiken.
Zie vermelding in Militair Woordenboek: https://www.dbnl.org/tekst/land016mili0 ... .php#a2987

René

mhil
Generaal
Berichten: 584
Lid geworden op: 01 Mar 2009 14:24
Fort of organisatie: sector Zaandam
Locatie: Beverwijk

Re: Schietoefening Fort Aagtendijk

Berichtdoor mhil » 02 Sep 2018 21:59

Tja, er heeft smalspoor gelegen aan de Assendelverdijk. In het artikel over Spoorwegtroepen wordt o.a. melding gemaakt van het beheer van gewoon en smalspoor. De omvang van de oefening en het ingezette materieel maakt dat de aanwezigheid van genoemde eenheid (danwel als onderdeel van de genie) me voor de hand liggend lijkt.

mhil
Generaal
Berichten: 584
Lid geworden op: 01 Mar 2009 14:24
Fort of organisatie: sector Zaandam
Locatie: Beverwijk

Re: Schietoefening Fort Aagtendijk

Berichtdoor mhil » 04 Sep 2018 22:11

1903 poort Fort Aagtendijk.jpg

Vorenstaande foto dateert van 1903 en toont de oorspronkelijke poort van Fort St Aagtendijk zoals deze ten tijde van de oefening was te zien.
bron: heer Vessies(?) gevonden op internet, geprobeerd de bron te achterhalen is niet gelukt (Prentenkabinet heer van der Linden is tijdelijk offline).

Een mooie replica is te zien bij Fort Krommenie.
20180902 Poort Fort Krommenie.jpg


Terug naar “Manschappen en Uitrusting”



Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 2 gasten