Schietoefening Fort Aagtendijk

Over militairen en burgers die gewerkt hebben in de Stelling. En hun tactiek, wapens, munitie, uniform, materieel etc.
mhil
Generaal
Berichten: 556
Lid geworden op: 01 Mar 2009 14:24
Fort of organisatie: sector Zaandam
Locatie: Beverwijk

Re: Schietoefening Fort Aagtendijk

Berichtdoor mhil » 04 Sep 2018 22:18

Prent opperofficieren zoals aanwezig op fort Velsen en tijdens de eindoefening op Fort Aagtendijk
1905 Geheugen van Nederland Land- en Zeemacht Opperofficieren.jpg

Prent van de Infanterie
1905 Geheugen van Nederland Land- en Zeemacht Infanterie.jpg

Prent van de Vesting artillerie
1905 Geheugen van Nederland  Land- en Zeemacht Vesting artillerie.jpg

Prent van de meerwaarde van de Decauvillebaan bij het verplaatsen van zwaar materieel in dit geval een affuit.
1905 Land- en Zeemacht Oefening vervoer Decouville materiaal Serie ''Vesting Artillerie''.jpeg


Meer prenten van de Land- en Zeemacht begin 1900 is te vinden op https://www.geheugenvannederland.nl

mhil
Generaal
Berichten: 556
Lid geworden op: 01 Mar 2009 14:24
Fort of organisatie: sector Zaandam
Locatie: Beverwijk

Re: Schietoefening Fort Aagtendijk

Berichtdoor mhil » 21 Sep 2018 15:00

Nog een prent die een beeld geeft van de Veldartillerie
1905 Geheugen van Nederland Land- en Zeemacht Veldartillerie.jpg

Bron: het geheugen van Nederland

mhil
Generaal
Berichten: 556
Lid geworden op: 01 Mar 2009 14:24
Fort of organisatie: sector Zaandam
Locatie: Beverwijk

Re: Schietoefening Fort Aagtendijk

Berichtdoor mhil » 05 Okt 2018 20:51

Generaal Van Houtum had zijn hoofdkwartier op Fort Velsen. Tijdens het bezoek van de Koningin was hij op Fort Aagtendijk te vinden.
Maar volgens de telegraaf van 29 september 1899 was hij met zijn staf gedurende de nacht te vinden in hotel Heijst aan de Rijsstraatweg te Velsen.
Merendeel van hieronder genoemde officieren zijn op dit forum beschreven.
18990929 Telegraaf verblijf generale staf (2).jpg
18990929 Telegraaf verblijf generale staf (2).jpg (103.38 KiB) 684 keer bekeken

Onderstaand plaatje laat Cafe De Zwarte Os zien rond 1905 achter het witte pand aan de rechterzijde.
1907 Prentbriefkaart van de Meervlietstraat Cafe De Zwarte OS Links de rails van de stoomtram Haarlem-Alkmaar. .jpg


Bijgaand een plaatje halte van de stoomtram aan de Meervlietstraat rond 1900 waar de generale staf nabij verbleef. De eerste verdieping is nog niet geplaatst op het witte gebouw.
1900 halte Meervlietstraat Velsen Zuid, gezien in westelijke richting Pand uiterst links is Meervlietstraat 48 Velsen Zuid. Huisje met schuin dak vanaf begane grond is Meervlietstraat 46..jpg

Over deze weg liep eveneens de stoomtram van Haarlem, via Velsen een voetbrug over het kanaal richting Beverwijk en Alkmaar.
Deze tram komt in meerdere krantenartikelen voor. Zo wordt melding gemaakt van een artillerie opstelling aan de Alkmaarsestraatweg bij de trambaan.
Waarschijnlijk nabij de Schans waar het lijkt dat er destijds een vrij schotsveld was richting Fort Aagtendijk.

Bron:
-Delpher
-Beeldbank Noord Holland
-De Lelijke Tijd Fietsen langs 19de-eeuwse bouwkunst in Velsen

mhil
Generaal
Berichten: 556
Lid geworden op: 01 Mar 2009 14:24
Fort of organisatie: sector Zaandam
Locatie: Beverwijk

Re: Schietoefening Fort Aagtendijk

Berichtdoor mhil » 06 Okt 2018 12:10

Meervlietstraat 48 te Velsen De Zwarte Os en voormalig hotel Heijst.
Boven de ingang is de naam van de voormalige eigenaar nog zichtbaar.
20181005 Meervlietstraat 48 Zwarte Os_2.jpg

20181005 Meervlietstraat 48 Zwarte Os_1.jpg

Het hotel was voor de generale staf bereikbaar via een voetbrug over het Noordzee kanaal waarover tevens de stoomtram reed.
1905 Meervlietstraat voorheen Rijksstraatweg en voetbrug met stoomtram Velsen (2).jpg

mhil
Generaal
Berichten: 556
Lid geworden op: 01 Mar 2009 14:24
Fort of organisatie: sector Zaandam
Locatie: Beverwijk

Re: Schietoefening Fort Aagtendijk

Berichtdoor mhil » 06 Okt 2018 21:20

1900 Rijksstraatweg In 1872 wordt de Velser voetbrug over het Noordzeekanaal aangelegd op de plaats van de oude Rijksstraatweg van Haarlem naar Alkmaar.jpg
De voetbrug is in 1872 aangelegd op de plaats van de oude Rijksstraatweg van Haarlem naar Alkmaar. De brug verbindt het dorp Velsen, links (Velsen-Zuid) met Wijker-Oog (Velsen-Noord). Op de achtergrond is de papierfabriek te zien.

1905 De Velser voetbrug over het Noordzeekanaal, gezien in noordelijke richting,.jpg

De voetbrug over het Noordzeekanaal was gelegen tussen de (eerste) spoorbrug en zijkanaal A / fort Velsen.
Uit de militaire kaart valt op te maken dat de brug, hoewel toch zeker een strategisch object, niet door eenheden werd verdedigd.
Hoeft natuurlijk ook niet zolang de brug maar open wordt gezet in geval van dreiging.

De foto's laten zien de weg die de generale staf heeft gevolgd om bij de Zwarte Os te komen. Het geeft eveneens een indruk hoe smal het Noordzeekanaal destijds nog was.
In 1906 wordt de brug vervangen door een kettingpont. Op zich een bijzonderheid omdat de stoomtram op de pont reed en zo naar de overzijde werd gebracht. Reden van vervanging waren de vele aanvaringen met de brug en de verbreding van het kanaal.

Familie Van Heijst heeft 15 jaar na de oefening aan de Aagtendijk wederom militairen te gast tijdens de mobilisatie van 1914......(zij het op een locatie even verderop aan de Meervlietstraat)
1914 Werkplaats van H.C. van Heijst Dz. (timmerman, metselaar, aannemer), aan de Meervlietstraat nr. 36 te Velsen-Zuid. Op de voorgrond een groep militairen tijdens de mobilisatie van 1914.jpg
Mogelijk de verdedigers van de nieuwe Spoorbrug over het Noordzee kanaal.

Bron:
- Museum Kennemerland
- noord-hollandsarchief

mhil
Generaal
Berichten: 556
Lid geworden op: 01 Mar 2009 14:24
Fort of organisatie: sector Zaandam
Locatie: Beverwijk

Re: Schietoefening Fort Aagtendijk

Berichtdoor mhil » 10 Okt 2018 21:15

De communicatie tussen de verschillende onderdelen verliep met vlaggen, lampen, telefoon en wielrijders.
In het Algemeen Handelsblad van 3 oktober 1899 wordt deze vorm van communicatie als beste gekwalificeerd.
Wielrijders, hoewel uiterst spaarzaam in aantal, verleenden hunne uitstekende diensten. Voor afstanden van 1000 a 1500 M., in den regel de maximum-afstanden tusschen verschillende wieler-commandanten, achten wij wielrijders de beste communicatie. Indeeling ook bij de artillerie is dus meer dan gewenscht. Zij maken ordonnansen te paard overbodig.
Het telefoon-materiëel werkte uitstekend, indien de voorwaarde vervuld wordt en bij nieuwe telephonen en bij soliden draad is daaraan geen twijfel, werken ze sneller en gemakkelijker dan de telegraaf.
1905 Land- en Zeemacht serie wielrijders.jpg
1905 Springen met de polstok Serie ''Wielrijders''.jpeg

Bron: Geheugen van Nederland

mhil
Generaal
Berichten: 556
Lid geworden op: 01 Mar 2009 14:24
Fort of organisatie: sector Zaandam
Locatie: Beverwijk

Re: Schietoefening Fort Aagtendijk

Berichtdoor mhil » 10 Okt 2018 21:27

In een artikel "Het rijwiel in het leger" in de militaire spectator 1896-0499-08 staat de meerwaarde van wielrijders voor het leger beschreven.
Ook wordt ingegaan op de oprichting van het Korps militaire wielrijders in 1889.

Wanneer wij de totstandkoming en den levensloop van het korps militaire wielrijders nagaan, dan zien wij, dat de eerste proeven in 1888 bij het leger werden verricht door eenige jongelieden, die door tusschenkomst van den Algemeenen Nederlandschen Wielrijders-Bond werden aangewezen; wij noemen hier gaarne de namen van twee bekende rijders, de Ileeren HUIJSSER en FABER (de laatstgenoemde heeft o. a. onder bondscontróle 406 KM. in één etmaal afgelegd).
De uitslag van die eerste proef was van dien aard, dat in 1889 het korps militaire wielrijders werd opgericht; de leden moesten lid van den Alg. Ned. Wielr.-Boud zijn en droegen als onderscheidingsteeken om het hoofddeksel een zwart zijden band, waarin in gouddraad het rijkswapen en de woorden smilitair wielrijder" geweven waren, benevens een oranje kokarde; de leden hadden echter geen graad en stonden ook niet onder de krijgswetten. Later, in 1893, werd het korps gereorganiseerd, aan de leden een uniform gegeven, de militaire wielrijder met den graad van adjudant-onderofficier bekleed en aan de militaire wetten onderworpen. Als maximum sterkte werd een aantal van 75 wielrijders vastgesteld.


zie ook https://nl.wikipedia.org/wiki/Militaire_wielrijders

mhil
Generaal
Berichten: 556
Lid geworden op: 01 Mar 2009 14:24
Fort of organisatie: sector Zaandam
Locatie: Beverwijk

Re: Schietoefening Fort Aagtendijk

Berichtdoor mhil » 14 Okt 2018 15:31

“Tijdens de oefeningen aan de St Aagtendijk in september 1899 geschieden de verbindingen zoowel per telegraaf als per ordonnanse en per wielrijder geschieden. Eenige Stoombarkassen der Marine zorgen voor de noodige verbindingen over het Noordzeekanaal”

De wielrijders zijn hiervoor al benoemd. De telegraphie was rond 1900 nog verder in ontwikkeling. Er waren verschillende vormen van telegraphie die in september 1899 zijn gebruikt.

Zoowel de electrische, als de optische en de acoustische telegraphie komen hier voor. Elke wijze heeft hare eigenaardige voordelen, maar ook hare nadeelen.
De optische en acoustische telegraphie zijn veel minder kostbaar en vereischen bovendien geen verbinding tusschen de posten; de kans op verstoring door gemeenschap door verbreking der verbinding, zooals dit bij de electrische telegraphie gebeuren kan , valt hier niet te vreezen; zelfs over de hoofden van de vijanden heen kan men de gemeenschap onderhouden. Daartegenover staan echter belangrijke nadeelen. Bij de optische telegraphie biijft altijd de keuze der standplaats eene moeilijke, soms niet op te lossen kwestie; de weersgesteldheid speelt een groote rol; de snelheid bij het overbrengen van berichten is, zelfs bij zeer geoefend personeel, veel geringer dan bij de electrische telegraphie; vergissingen komen veel lichter voor en zijn niet te controleeren. Eindelijk is de vijand vaak in staat de seinen mede te lezen; om dit te voorkomen zal men meermalen zijne toevlucht moeten nemen tot cijferschrift, waardoor de vergissingen nog zullen toenemen. De meeste van deze nadeelen gelden evenzeer voor de acoustische telegraphie.
1914_1918 Optisch station voor het seinen op grote afstand met de Aga seinlamp en heliograaf Serie Militaire Telegraafdienst.jpeg

Spoor en telegrafie compagnie
De eenheid die zich met telegrafie bezig hield is in 1874 opgericht onder de naam Bataillon Mineurs en Sappeurs. Bij KB van 18 Februari 1874 Nr 2 werd bepaald dat het Bataillon Mineurs en Sappeurs, die geoefend zouden blijken te zijn in het seinen met en het behandelen van telegraaftoestellen de graad en de soldij van mineur Ie klasse konden bekomen en onder de naam van ,,veldtelegrafist" een afzonderlijke afdeling van het Bataillon Mineurs en Sappeurs zouden vormen Het onderscheidingsteken van deze veldtelegrafisten bestond uit een bundel bliksemstralen, voor OOn in goud. voor korporaals in rode wol uitgevoerd. Een voorbereiding in de oprichting van de telegraafeenheid kan gezien worden in de bepaling van de ministeriële aanschrijving van 28 December 1868 nr 7P waarin gezegd wordt, dat één der compagnieën van het B M.S. een instructie-compagnie moet zijn. Bij deze compagnie werden geplaatst oa zij, die in de telegrafie, de kennis der electriciteit enz moesten worden onderwezen. Eerst in 1878 werden de veldtelegrafisten organiek in het Bataljon opgenomen. Ingeval van mobilisatie werd echter de vorming van telegraafbrigades voorbereid en zo bevonden zich in 1877 vier brigades bij het B.M.S , elk bestaande uit:

Personeel:
1 bereden officier, 1 sergeant, 1 korporaal, 11 lijnwerkers, 4 telegrafisten, 6 ordonnansen.

Materieel:
2 stationswagens, elk met 2 paarden (bevattende 1 seintoestel) — de zwartschrijver van Siemens & Halske — bureel- en schrijfbehoeften en kleine gereedschappen. 1 of 2 kabelwagens met 6 resp. elk 4 paarden bespannen (bevattende totaal 10 km kabeldraad (Grays patent-caoutchouc-cable). 300 m kabel op rollen (een met twee lagen guttapercha geïsoleerde koperdraad, omwoeld met dun gegalvaniseerd ijzerdraad), enig materieel en gereedschappen.

Bij de legerreorganisatie van 1881 werd de naam van het B.M.S. gewijzigd in „Korps Genietroepen" (KB van 14 Februari 1881 Nr 10). Dit Korps zou bestaan uit 8 compagnieën en de telegrafisten werden ingedeeld bij de 7e (= Spoorweg- en Telegraaf) compagnie. Op voet van oorlog zou het Korps o.a. bestaan uit 4 telegraafafdelingen.
Bij KB van 17 Juni 1896 nr 52 werd de Spoorweg- en Telegraafcompagnie in twee afzonderlijke compagnieën gesplitst, waardoor het totaal aantal compagnieën van het Korps Genietroepen thans 10 bedroeg. De Telegraafcompagnie werd nu de 9e Compagnie. In deze organisatie vorm is deelgenomen aan de oefening aan de Aagtendijk te Beverwijk in september 1899.

De oorlogsorganisatie van deze compagnie zou bestaan uit de Staf van de Militaire Telegraafdienst, 4 telegraafafdelingen en het personeel voor de Vestingtelegraafdienst en voor de Kustbewaking.

Bron:
1895-0564-01 Militaire Spectator
1949_0063_01 De ontwikkeling van de verbindingsdienst der kl van telegraafeenheid tot regiment verbindingstroepen
http://www.geheugenvannederland.nl

mhil
Generaal
Berichten: 556
Lid geworden op: 01 Mar 2009 14:24
Fort of organisatie: sector Zaandam
Locatie: Beverwijk

Re: Schietoefening Fort Aagtendijk

Berichtdoor mhil » 15 Okt 2018 21:26

Veldtelegraphie
De schrijftoestellen, bij onze voorpostentelegraphie in gebruik, zijn zoo ingericht, dat zij zoowel voor het werken op ruststroom, als voor dat op arbeidstroom gebezigd kunnen worden. De eerste wijze van werken maakt het mogelijk de correspondentie ook gedurende het uitleggen on weer opnemen van den kabel vol te houden. Behalve de 2 telegraaftoestellen met batterijen, treft men bij elke voorpostentelegraaf brigade ook 2 SIEMENS veldtelephonen aan, waardoor het mogelijk wordt eene aparte telephonische verbinding te vormen, of wel, bij afwezigheid van den telegrafist, de telephoon te kunnen inschakelen. De hoeveelheid medegevoerd materieel, op 6 haspels gewonden , bedraagt per divisie 3 KM, het personeel bestaat, uit: 1 sergeant-telegrafist, 2 geniesoldalen-telegrafist, en 6 lijnleggers.

Behalve de voorpostentelegraaf brigade zijn aan elke divisie nog toegevoegd: 2 voorpostentelephoonbrigades, ieder bestaande uit: 1 korporaal en 1 geniesoldaat; zij voeren een karretje mede, waarin 5 rollen kabel met dubbele geleiding (ieder van 500 M.) telephonen en de noodige gereedschappen.
Voor het telephoneeren dient men verder bijzonder ontwikkelde militairen te gebruiken. Men is zoo licht geneigd eene telephoon te verkiezen boven een telegraaftoestel, omdat toch ieder door eene telephoon kan spreken! O, zeer zeker, maar men vergelijke eens hetgeen overgeseind is, met het opgenomen, vooral wanneer, voor minder ontwikkelde menschen, niet alledaagsche uitdrukkingen in de berichten voorkomen!
1914_1918 Telefoonwagen nieuw model van een veldtelegraafafdeeling Serie Militaire Telegraafdienst.jpeg


Vesting telegraphie.
Eerder melding gemaakt van de vorming van de telefoondienst viewtopic.php?f=7&t=2220
Deze centrales werden geplaatst waar daaraan, in verband met de concentratie van objecten, de grootste behoefte bestond. Zo werden onder meer centrales geplaatst te Halfweg, fort Benoorden Purmerend en magazijn Stenen Paal (bij Assendelft). Daarop werden vervolgens de forten rond Amsterdam, zoals Spaarndam, Edam, Krommeniedijk, Spijkerboor, Jisperweg, Kwadijk, Velsen, Sint Aagtendijk en Zuidwijkermeer, alsmede de magazijnen in de Grote IJpolder, aangesloten.

Binnen de stelling was ten dienste van de verdedigingstellingen, eveneens een uitgebreid permanent telegraafnet (zie ook viewtopic.php?f=8&t=2536). Voor de bediening van dat telegraafnet is van te voren veel geregeld, toch zal ook bij de verdediging van die stellingen en liniën de hulp der rijkstelegraaf evenzeer noodig zijn, als ook bij den telegraafdienst te velde. Ook hier zal het bestaande rijkstelegraafnet, vooral achter de liniën, hier en daar uitbreiding dienen te ondergaan.
Bij de inrichting van ons vestingtelegraafnet heeft men als algemeen beginsel aangenomen, de verbindingen tusschen de werken zoodanig in te richten, dat zij niet alleen telegraphisch, maar ook telephonisch kunnen worden bediend. Dit lijkt ons zeer juist gezien, want is het aantal telegrafisten voor de doorlooperide bediening van de telegraaftoestellen te gering, dan kan de dienst in de rusturen per telephoon worden voortgezet, of is de toestel om de een of andere reden onbruikbaar geworden, dan rest nog altijd de telephoon.
Voor den goeden gang van den dienst in de grootere verdedigingstellingen, zooals de Nieuwe Hollandsche Waterlinie en de Stelling van Amsterdam, heeft men het telegraafnet, in verband met de indeeling der commando's in die stellingen, ingedeeld in groepen en de leiding van den telegraafdienst in elke groep opgedragen aan een z.g. oudst-aanwezend telegrafist in de groep. Een of meer van die groepen zijn weer vereenigd tot inspectiën. De inspecteurs in die inspectiën dragen niet alleen zorg voor den goeden gang van den dienst, maar zijn tevens belast met de leiding der technische werkzaamheden, het onderzoeken en herstellen van gebreken aan het materieel der kantoren en der verbindingen, enz. De algemeene leiding van den telegraafdienst in elk dezer stellingen (de Nieuwe Hollandsche Waterlinie en de Stelling van Amsterdam) berust bij een daartoe aangewezen officier, die onmiddellijk onder de bevelen van den Linie- of Stellingcommandant staat.

Miliciens vestingtelegrafist
De eigenlijke toestelbeambten zijn miliciens-vestingtelegrafist, dat zijn miliciens, die bij hunne indiensttreding telegrafist zijn bij de rijkstelegraaf of bij de spoorwegmaatschappijen, en ingevolge het Koninklijk Besluit van 29 Februari 1884 bij het korps genietroepen worden ingelijfd om daarbij eene uitsluitende opleiding tot milicien-telegrafist voor den dienst in de verdedigingstellingen te ontvangen. Zij genieten gedurende hunnen diensttijd eenige voorrechten en kunnen, na 6 maanden onder de wapenen te zijn geweest, mits zij aan een examen voldoen, in het genot van groot-verlof worden gesteld.
Voor eene doorloopende bediening van het telegraafnet in de verdedigingstellingen zijn benoodigd voor de Stelling van Amsterdam vermoedelijk ongeveer 150 en voor eenige telegraphische verbindingen tot de kustbewaking 12 manschappen.
Voor eene voorloopige bezetting, d. w. z., zóó, dat de telegraafkantoren slechts een deel van den dag bezet zijn en de dienst overigens met de minder betrouwbare telephonen moet geschieden, (waarbij slechts één telegrafist per toestel wordt uitgetrokken) zijn benoodigd voor de Stelling van Amsterdam 105 manschappen.

Ondersteunend technisch personeel:
Voor het in stand houden van die verbindingen, diende voor elke stelling een ploeg goed geoefende lijnwerkers aanwezig te zijn, waarvan de manschappen in staat zijn desvereischt zelfstandig op te treden en met behulp van eenige handlangers de noodige werkzaamheden uit te voeren. In de Nieuwe Hollandsche Waterlinie zouden bijv. drie ploegen noodig zijn, ieder bestaande uit 1 sergeant of korporaal en 3 manschappen, in de Stelling van Amsterdam vier.
Uitbreiding van het aantal instrumentmakers is niet ongewenscht, maar niet bepaald noodzakelijk, daar voor zoover de Nieuwe Hollandsche Waterlinie en de Stelling van Amsterdam aangaat, hierin door de rijkstelegraaf wel zal kunnen worden voorzien.
Op de boven aangegeven grondslagen zou in den telegraafdienst in de verdedigingstellingen kunnen worden voorzien door een telegraafpersoneel, bestaande uit: 2 eerste luitenants, chefs der oorlogstelegraphie in de Stelling van Amsterdam en in de Nieuwe Hollandsche Waterlinie, 13 inspecteurs (adjudanten-onderofficier), '21 oudst-aanwezenden, 326 telegrafisten en een lijnleggerspersoneel van 10 sergeanten of korporaals en 20 man.

In het kruidmagazijn Steenen Paal aan de Aagtendijk is (mede vanwege de vele aanwezige museumstukken) niets te vinden dat duidt op een telefoon/telegrafiecentrale. De pachter heeft er verder geen informatie over….
1914_1918 Permanent lijnwerk in onze stellingen Serie Militaire Telegraafdienst NMM.jpg

Bron:
het geheugenvannederland
1895-0564-01 Militaire Spectator
1949_0063_01 De ontwikkeling van de verbindingsdienst der kl van telegraafeenheid tot regiment verbindingstroepen

mhil
Generaal
Berichten: 556
Lid geworden op: 01 Mar 2009 14:24
Fort of organisatie: sector Zaandam
Locatie: Beverwijk

Re: Schietoefening Fort Aagtendijk

Berichtdoor mhil » 19 Okt 2018 21:40

Tja, natuurlijk waren ook Koningin Wilhelmina en koningmoeder Emma aanwezig tijdens de oefeningen...
Bijgaand enkele foto's van de hoogheden rond 1900.
1900 Foto Guy de Coral, Den Haag 1900. Koningin Wilhelmina in gala. Paleis Het Loo, Apeldoorn.jpg

1900 Koningin Emma.jpg

1901 met Prins Hendrik, welke een Marine officierssabel M1882 draagt.jpg

Bron:
https://www.modemuze.nl
http://www.sabels.net
http://www.collectienederland.nl


Terug naar “Manschappen en Uitrusting”



Wie is er online

Gebruikers op dit forum: Geen geregistreerde gebruikers en 2 gasten